Başvuru, borç kontrolü, yönetim kurulu kararı, devir ücreti ve pay defterine kayıt.
Kooperatif hissesi, inşaat bitmeden de el değiştirebilir. Taşınma, iş değişikliği ya da bir aile kararı nedeniyle ortaklar hisselerini başkasına devredebilir. Devir, tapulu bir dairenin satışından farklı işler: el değiştiren şey bir daire değil, kooperatifteki ortaklık hakkıdır. Bu yazıda Temeldaş’taki devir sürecini adım adım anlatıyoruz.
Devirle ne el değiştirir?
Devralan kişi, devredenin bütün hak ve yükümlülüklerini üstlenir. Bu hisse numarasını, daire tipini, kura tercihini ya da kura sonucunu, o güne kadar ödenmiş aidatları ve varsa birikmiş borcu kapsar. Hisse numarası değişmez; devralana yeni bir üye numarası verilir.
Adım 1: Başvuru
Devreden ortak, üye portalındaki Devir sekmesinden ya da ofiste başvuru formunu doldurur. Formda devralacak kişinin adı, kimlik numarası, iletişim bilgileri ve yakınlık derecesi yer alır. Başvuru bir numarayla kaydedilir ve durumu portaldan izlenir.
Adım 2: Belgeler
- Devir başvuru formu (her iki tarafın imzasıyla) - Devralacak kişinin kimlik fotokopisi - Devralanın ana sözleşmeyi kabul ettiğine dair ortaklık beyanı - Varsa borcun kapatıldığını gösteren makbuz
Sekreter üye belgeleri kontrol eder; eksik belge varsa başvuru “belge bekleniyor” durumuna alınır.
Adım 3: Borç kontrolü
Muhasip üye hissenin borç durumunu çıkarır. Gecikmiş aidat ve faiz borcu varsa iki yol vardır: borç devirden önce kapatılır ya da devralan, borcu üstlendiğini yazılı olarak beyan eder. Temeldaş yönetimi genellikle borcun devirden önce kapatılmasını ister; böylece yeni ortak temiz bir hesapla başlar.
| Durum | Ne olur? |
|---|---|
| Borç yok | Doğrudan yönetim kurulu gündemine alınır |
| Borç var, kapatıldı | Makbuz dosyaya eklenir, gündeme alınır |
| Borç var, devralan üstlendi | Yazılı beyanla gündeme alınır |
| Borç var, çözüm yok | Başvuru bekletilir |
Adım 4: Yönetim kurulu kararı
Yönetim kurulu başvuruyu toplantı gündemine alır ve kararla onaylar. Ret ancak ana sözleşmede sayılan gerekçelerle mümkündür; örneğin devralanın ortaklık şartlarını taşımaması. Karar, gerekçesiyle birlikte taraflara bildirilir.
Adım 5: Devir ücreti ve pay defteri
Onaydan sonra devir ücreti tahsil edilir; Temeldaş’ta bu tutar genel kurul kararıyla 25.000 ₺ olarak belirlenmiştir. Ücret ödenince devir ortak pay defterine işlenir, devralana üye numarası ve ortaklık pay belgesi verilir. Devralan, portala kendi numarasıyla girerek hissenin bütün geçmişini görebilir.
Satış bedeli ne olacak?
Taraflar arasındaki satış bedeli kooperatifin dışında kararlaştırılır ve kooperatifin kayıtlarına girmez. Kooperatif yalnız ödenmiş aidatları ve hisseye bağlı hakları kayıt altında tutar. Bedelin ödenmesi, vergisel yükümlülükler ve olası anlaşmazlıklar tarafların sorumluluğundadır.
Mirasçılara devir
Ortağın vefatında hisse mirasçılara geçer. Mirasçılık belgesiyle başvurulur; mirasçılardan biri ya da mirasçıların ortak temsilcisi ortaklığa kabul edilir. Mirasçılara devirde devir ücreti alınmaz.
Devir sırasında kura durumu
Devir kuradan önce yapılırsa devralan, devredenin bildirdiği tercih listesini devralır; tercih dönemi hâlâ açıksa listeyi değiştirebilir. Tercih dönemi kapandıktan sonra yapılan devirlerde liste kilitlidir, çünkü kura öncesinde ilan edilen liste özeti bu tercihleri içerir. Kura sonrasında yapılan devirde ise devralan, kurada hisseye çıkmış belirli bir dairenin hakkını devralır. Bu durumda başvuru formunda dairenin blok, kat ve numarası da yazılır ve devir kararında bu daireye atıf yapılır.
Devirde sık yaşanan sorunlar
En sık sorun, devralan kişinin bilgilerinin eksik ya da hatalı yazılmasıdır; bu yüzden kimlik bilgilerini fotokopiden kontrol ederek yazın. İkinci sık sorun, tarafların satış bedelini ödemeden devri tamamlamak istemesidir. Kooperatif bu ilişkiye taraf olmadığı için bedelin güvencesi tarafların kendi anlaşmasıdır. Üçüncü sorun, borcun devirden hemen önce birikmesidir: devreden ortak ödemeyi bırakırsa devralan beklemediği bir faizle karşılaşabilir. Portaldaki borç dökümü devir anındaki durumu açıkça gösterir.
Devrin vergisel yönü
Hisse devrinde taraflar arasında el değiştiren bedelin vergisel sonuçları olabilir. Kooperatif bu konuda tarafları bilgilendirir ama vergi danışmanlığı yapmaz. Devir öncesinde bir mali müşavirden görüş almak, özellikle bedelin yüksek olduğu ya da hissenin kısa süre önce edinildiği durumlarda faydalıdır.
Devir sonrasında
Devralan, ilk aidatından itibaren hissenin bütün yükümlülüklerini taşır. Portal bilgileri, SMS ve e-posta tercihleri yeni ortağın bilgileriyle güncellenir; devredene ait iletişim bilgileri kayıtlardan çıkarılır ama devir geçmişi pay defterinde kalır. Genel kurul çağrıları ve kura duyuruları bundan sonra yalnız yeni ortağa gönderilir.
Başvurunun durumunu izlemek
Başvuru yapıldıktan sonra portalda dört aşamalı bir durum çizgisi görünür: başvuru alındı, belge ve borç incelemesi, yönetim kurulu kararı, pay defterine kayıt. Her aşama tamamlandığında ortağa SMS ile bildirim gider. Başvuru reddedilirse gerekçe portalda yazılı olarak görünür ve ortak eksikleri tamamlayarak yeniden başvurabilir.
Ne kadar sürer?
Belgeler tam ve borç yoksa süreç genellikle iki ila üç hafta sürer; en uzun aşama yönetim kurulu toplantısını beklemektir. Devrin genel çerçevesini ortaklık ve devir sayfasında da bulabilirsiniz. Çıkış seçeneğini düşünüyorsanız çıkış ve pay iadesi yazımızı okuyun.
